हिरोशिमामध्ये असताना, इवाकुनीला एक छोटी भेट दिल्यास तुम्ही किताइक्यो ब्रिजवर पोहोचाल, जे 'लव्ह इन टोकियो' या चित्रपटाचे चित्रीकरण स्थळ आहे.
जपानमध्ये २६ वर्षे राहूनही मी 'इवाकुनी' या शहराबद्दल फारसं कधीच ऐकले नव्हते. माझ्या माहितीनुसार, शिन्कान्सेन मार्गावर हिरोशिमाच्या पुढे असलेले एक दूरचे स्थानक एवढीच याची मला ओळख होती. पण गंमत म्हणजे, १९६६ मधील 'लव्ह इन टोकियो' या बॉलीवूड चित्रपटात हे ठिकाण दाखवण्यात आले आहे. सान्यो शिन्कान्सेनवरील 'शिन-इवाकुनी' हे स्थानकही माझ्या जन्माच्या वर्षीच, म्हणजेच १९७५ मध्ये सुरू झाले होते! याचा अर्थ असा की, शिन्कान्सेनने इवाकुनीला जाण्याचा कोणताही मार्ग नव्हता, त्यामुळे तिथे पोहोचणे हेच एक मोठे आव्हान राहिले असणार; शिवाय 'लव्ह इन टोकियो'मध्ये माऊंट फुजी किंवा क्योटोसारखी नेहमीची ठिकाणे फारशी दाखवलेली नाहीत, अशा वेळी यामागुची प्रांतातील या दूरच्या ठिकाणाची निवड करणे ही एक रंजक बाब वाटते.
चित्रपट: लव्ह इन टोकियो, वर्ष: १९६६
दिग्दर्शक: प्रमोद चक्रवर्ती
कलाकार: जॉय मुखर्जी, आशा पारेख, मेहमूद, प्राण
मी इवाकुनीला जाण्याचे केवळ या चित्रपटामुळेच ठरवले. पहिला प्रश्न असा होता की, चित्रीकरण करणारे पथक इवाकुनीमध्ये नक्की कुठे गेले होते. तर मग ते नेमके कोणत्या ठिकाणी गेले होते? ते ठिकाण म्हणजे 'किंताइको ब्रिज' (Kintaikyo Bridge)—पाच कमानी असलेला एक अतिशय सुंदर लाकडी पूल!
हा पूल पुण्यातील मुठा नदीवरील 'लकडी पुल' सारखा. नानासाहेब पेशव्यांनी लकडी पुल अवघ्या ३० दिवसांत बांधला होता (जे अविश्वसनीय वाटते), पण पुढे पुरामुळे तो वाहून गेला; इवाकुनी येथील पुलाचा इतिहासही अगदी असाच आहे! लाकडी पुलाला कंटाळलेल्या ब्रिटिशांनी आधुनिक तंत्रज्ञानाचा वापर करून तो बळकट केला. मात्र जपानमध्ये, १९५० च्या दशकात जेव्हा असाच एक प्रस्ताव मांडून तो पूल काँक्रीटचा बनवण्याचा विचार केला गेला, तेव्हा इवाकुनीच्या रहिवाशांनी त्याला तीव्र विरोध केला. त्यामुळे, अधिक चांगला आणि लाकडी पूल पुन्हा बांधण्यात आला.
विकिपीडियानुसार, इवाकुनी शहरातील निशिकी नदीवर बांधलेला हा पूल अनेकदा पुरामुळे वाहून गेला आणि प्रत्येक वेळी 'सुधारित तंत्रज्ञान व ज्ञानाचा' वापर करून तो पुन्हा उभारण्यात आला. सर्वात अलीकडील पुनर्निर्माण १९५० च्या दशकात झाले. 'लव्ह इन टोकियो' चित्रपटासाठी या ठिकाणाची निवड करण्यामागे, कदाचित १९६० च्या दशकात पुन्हा उभारलेल्या या पुलाची एखादी प्रचार-सामग्री त्या चित्रपट-पथकाने पाहिली असावी. किंवा मग, हिरोशिमाला भेट दिली असता (हिरोशिमा स्टेशनपासून ट्रेनने अवघ्या एका तासाच्या अंतरावर), चित्रीकरण पथकातील एखाद्या जपानी कर्मचाऱ्याने कदाचित याबद्दल सुचवले असावे.
चित्रपटात आशाला (आशा पारेख) अशी चुकीची माहिती मिळते की अशोक (जॉय मुखर्जी) भारतात परत गेला आहे, ज्यामुळे ती दुःखी होते. ती त्याचे 'ओ मेरे शाह-ए-खुबा' (लताजींनी गायलेले) हे गाणे गुणगुणते आणि काही दृश्यांमध्ये मियाजिमा बेटावर फिरताना दिसते; गाण्याच्या शेवटी, अगदी क्षणभरासाठी का होईना, तिथे एक पूल दिसतो. केवळ एका शॉटसाठी इवाकुनी शहरापर्यंतचा प्रवास करणे ही खरोखरच मोठी निष्ठा दर्शवते!
इवाकुनी या शहरापर्यंत पोहोचणे आजही थोडे कष्टाचे काम आहे. तुम्ही हिरोशिमा स्टेशनवरून 'सान्यो शिन्कान्सेन' (Sanyo Shinkansen) पकडू शकता आणि त्यानंतरचे स्टेशन 'शिन-इवाकुनी' (Shin-Iwakuni) हे आहे. मी तिथे जाण्यासाठी 'वन पीस शिन्कान्सेन' (One Piece Shinkansen) घेतली होती.
शिंकांसेनने (Shinkansen) जाण्याऐवजी हिरोशिमा स्टेशनवरून इवाकुनीकडे जाणाऱ्या 'जेआर लाइन'चा (JR Line) विचार करा; कारण शिंकांसेन मार्गावरील 'शिन-इवाकुनी स्टेशन' हे एका निर्जन किंवा मुख्य शहरापासून दूर असलेल्या ठिकाणी आहे. तिथून इवाकुनी शहरात जाण्यासाठी तुम्हाला वेगळी टॅक्सी करावी लागेल किंवा तासाला एकच धावणारी ट्रेन घ्यावी लागेल. १९६० च्या दशकात 'लव्ह इन टोक्यो' (Love in Tokyo) चित्रपटाच्या टीमने हे सर्व कसे जमवले असेल, हे एक नवलच आहे!
किंताइक्योचे स्थान
Location : Google Map link here
पाचही कमानी (arches) एकाच फ्रेममध्ये टिपणे थोडे आव्हानात्मक असते, म्हणून हा फोटो काढण्यासाठी मी आयफोनच्या 'पॅनो' (PANO) फीचरचा वापर केला. तुम्ही इथे शरद ऋतूत किंवा 'लव्ह इन टोकियो' (Love in Tokyo) चित्रपटातील कलाकारांप्रमाणे मार्च महिन्यात - जेव्हा चेरी ब्लॉसम बहरलेले असतात - तेव्हा भेट देण्याचा प्रयत्न करू शकता. तो नजारा नक्कीच अतिशय सुंदर असेल आणि त्यावरून चित्रपट निर्मात्यांनी हे ठिकाण का निवडले असावे, याची अधिक चांगली कल्पना येईल. माझ्याकडे या चित्रपटाच्या निर्मितीशी संबंधित कोणतीही अधिकृत माहिती किंवा नोंदी उपलब्ध नाहीत, तरीही त्यांनी हे विशिष्ट ठिकाण का निवडले, हे जाणून घ्यायला मला नक्कीच आवडले असते.
पुलाचे दृश्य क्षणभर दिसल्यानंतर, चित्रपट पुन्हा हिरोशिमा शांतता स्मारकाच्या त्या दृश्याकडे वळतो. ही ती घुमटाकार वास्तू आहे जी अणुहल्ल्याच्या महाविनाशातूनही सुरक्षित राहिली.
The movie was filmed across several Tokyo landmarks including Hibiya Park, Tokyo Tower, Ginza, Ueno Park, Haneda Airport, and the Imperial Palace area.
हा चित्रपट टोकियोव्यतिरिक्त इतर तीन प्रमुख ठिकाणी चित्रित करण्यात आला आहे: हिरोशिमा, क्योटो आणि सर्वात महत्त्वाचे म्हणजे यामागुची प्रांतातील इवाकुनी शहर! इवाकुनी हे सर्वात कमी परिचित ठिकाण आहे; तसेच, अनेकदा क्योटोमधील दृश्यांना लोक हिरोशिमामधील दृश्य समजण्याची चूक करतात (कारण ज्या गाण्यात क्योटोचा भाग आहे, त्याचे ९०% चित्रीकरण हिरोशिमामध्ये आणि १०% चित्रीकरण क्योटोमध्ये झाले आहे).
Absolutely have visited every location. You can check our articles below to see the coverage and visit yourself.
Tokyo Locations - Love in Tokyo filming locatins across Ueno, Ginza, Hibiya, Haneda etc
Kyoto Locations - Heian Shrine in Kyoto for O-Mere-Shah-e-Khuba
Iwakuni Locations - Love in Tokyo FIlming location in Yamaguchi Prefecture
Hiroshima Locations - Hiroshima Peace Memorial and Miyajima Island Ikutsushima Shrine
Yes. Most locations still exist and remain accessible to visitors, although the surrounding cityscape has changed significantly over the last 50 years.
Tokyo Station, Ginza and Akasaka Mitsuke have undergone major redevelopment, while Hibiya Park remains remarkably recognizable.
टोकियोमध्ये असताना, त्या चित्रपटाचे चित्रीकरण झालेली लोकप्रिय ठिकाणे नक्की पहा: हिबिया पार्क, गिन्झा, टोकियो स्टेशन, हानेदा, टोकियो टॉवर आणि उएनो.
पुर्वांरंगमधील आतामी, पु.लं.चे निरीक्षण आणि आमचे अनुभव उलगडुन पाहण्याचा हा एक छोटासा प्रयत्न.
मी 'झान-नेन-इशी' (zan-nen-ishi) पाहिला - हा असा एक दगड आहे जो ४०० वर्षांपूर्वी ओसाका किल्ला बांधण्यासाठी वापरला जाणार होता, पण प्रत्यक्षात त्याचा वापर झाला नाही. त्याबद्दलचे विचार मांडले आहेत.
